استنتور؛ موجود زنده‌ای شگفت‌انگیز در آب‌های راکد

تا حالا با خود فکر کرده‌اید که در آب‌های راکد چه می‌گذرد؟ با یک موجود زنده در آب راکد، به اسم استنتور، آشنا شوید.

عکاسی از استنتور (Stentor) با میکروسکوپ نوری و تکنیک  DIC

این تصویر، یک استنتور (Stentor) یا شیپورک است؛ یک تک‌سلولی غول‌پیکر از شاخه مژه‌داران (Ciliophora) که گاهی تا ۱ تا ۲ میلی‌متر می‌رسد و به دلیل اندازه بزرگش، حتی با بزرگنمایی‌های پایین هم به‌راحتی قابل مشاهده است.

مشخصات دستگاه و تکنیک تصویربرداری:

·         میکروسکوپ: نوری مرکب (Compound Light Microscope)

·         تکنیک کنتراست: DIC (Differential Interference Contrast) یا کنتراست تداخلی تفاضلی

·         بزرگنمایی: شیئی ۴۰x یا ۱۰۰x با روغن غوطه‌وری  (Immersion Oil)

·         منبع نور: LED با شدت قابل تنظیم (نور ملایم برای جلوگیری از فرار موجود)

·         دوربین: دیجیتال متصل به میکروسکوپ با شاتر سریع

چرا DIC برای این کار ایده‌آل است؟

DIC  با استفاده از دو منشور و نور پلاریزه، اختلاف ضریب شکست اجزای سلولی را به کنتراست بالا تبدیل می‌کند. نتیجه؟ تصویری سه‌بعدی‌مانند، شفاف و بدون هاله از سلول زنده، بدون نیاز به رنگ‌آمیزی (که باعث مرگ موجود می‌شود). این ویژگی برای مشاهده اندامک‌های داخلی، مژه‌ها و جریان سیتوپلاسم فوق‌العاده است.

روش آماده‌سازی و عکاسی (بدون آسیب به موجود):

1.      نمونه‌برداری: یک قطره آب از برکه یا آب راکد حاوی جلبک و بقایای گیاهی.

2.      سرمایش ملایم: نمونه چند دقیقه در دمای پایین (حدود ۴ درجه) قرار گرفت تا متابولیسم و حرکت آن کند شود.

3.      محدودیت فیزیکی: آب اضافی حذف شد و با الیاف نازک (پنبه یا دستمال کاغذی) فضای حرکت محدود شد.

4.      تاریکی محیط: اتاق تاریک شد تا موجود آرام بگیرد.

5.      ضربه نوری لحظه‌ای: با یک خاموش-روشن سریع نور، برای یک لحظه کوتاه ثابت شد و عکس ثبت شد.

6.      نتیجه: موجود زنده ماند و بدون هیچ آسیبی، تصویر با کیفیت ثبت شد.