عوارض تماس شغلی پرستاران با داروهای شیمی‌درمانی

کار با داروهای شیمی‌درمانی، علاوه بر اهمیت آن در درمان بیماران مبتلا به سرطان، می‌تواند سلامت پرستاران و دیگر کارکنان درمان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. نتایج یک پژوهش درباره پرستاران بیمارستان‌های تهران نشان می‌دهد ریزش مو و سردرد از جمله عوارض گزارش‌شده در میان کارکنانی است که با این داروها سروکار دارند؛ موضوعی که ضرورت رعایت اصول ایمنی در محیط‌های درمانی را برجسته می‌کند.

در این پژوهش که در سال ۱۴۰۳ با مشارکت ۶۶ پرستار شاغل در بخش‌های مرتبط با درمان سرطان انجام شد، حدود ۴۷ درصد شرکت‌کنندگان عوارض ناشی از تماس شغلی با داروهای شیمی‌درمانی را به‌ندرت و ۵۳ درصد به‌صورت گاه‌گاهی گزارش کردند.

بر اساس نتایج این بررسی، ریزش مو و سردرد از عوارض شایع‌تر گزارش‌شده بودند. همچنین، افزایش سن و سابقه کاری بیشتر با افزایش بروز عوارض همراه بود؛ هرچند این ارتباط به‌تنهایی به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست.

تماس شغلی با داروهای شیمی‌درمانی ممکن است هنگام آماده‌سازی، انتقال، تزریق و دفع مواد آلوده رخ دهد. این داروها می‌توانند از طریق تماس پوستی یا استنشاق ذرات و بخارات آلوده، کارکنان را در معرض خطر قرار دهند. ازاین‌رو، رعایت اصول ایمنی باید تمام مراحل کار با این داروها و همچنین رسیدگی به مواد آلوده را دربر بگیرد.

پژوهشگران بر اهمیت استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب، از جمله دستکش مخصوص داروهای شیمی‌درمانی، گان، محافظ چشم و صورت و تجهیزات ایمن برای آماده‌سازی دارو تأکید کرده‌اند. آموزش مستمر پرستاران و فراهم‌کردن امکانات استاندارد نیز از اقدامات ضروری برای کاهش تماس‌های ناخواسته است.

این پژوهش را محققانی از دانشگاه علوم پزشکی آجا انجام داده‌اند و نتایج آن در فصلنامه علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی منتشر شده است.

یافته‌های این بررسی نشان می‌دهد که حتی در محیط‌های تخصصی درمان سرطان، احتمال مواجهه شغلی با داروهای پرخطر وجود دارد. تأمین تجهیزات حفاظتی استاندارد، آموزش کاربردی و نظارت بر رعایت دستورالعمل‌های ایمنی می‌تواند در کاهش خطرات شغلی و محافظت از سلامت پرستاران نقش مهمی داشته باشد.

منبع: ایسنا