باستان‌شناسان در جریان یک کاوش اضطراری در گورستان باستانی مادالوسا در نزدیکی آگریجنتو در سیسیل، یک سکه طلای کمیاب متعلق به قرن پنجم پیش از میلاد کشف کرده‌اند. این سکه در جریان کاوش یک گور موسوم به گور کلاهکی یا گور پوشیده‌شده با سفال‌های شیروانی به دست آمده و به دلیل سالم‌ماندن چشمگیرش، از یافته‌های مهم این محوطه به شمار می‌رود.

محل کشف این سکه در میان تپه‌های شنی ساحلی در غرب دهانه رود باستانی آکراگاس قرار دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد این سکه به واپسین دهه‌های قرن پنجم پیش از میلاد تعلق دارد؛ دوره‌ای پرآشوب که جنگ میان دولت‌شهرهای یونانی سیسیل و کارتاژ سرنوشت بسیاری از شهرهای جزیره را تغییر داد.

بر روی یک سوی سکه، سر هراکلس یا هرکول به تصویر کشیده شده که به سمت چپ نگاه می‌کند و پوست شیر نِمِه را بر سر دارد. هراکلس در نخستین مأموریت بزرگ خود موفق شده بود این شیر افسانه‌ای را شکست دهد و پوست نفوذناپذیر آن را به تن کند.

در سوی دیگر، یک مربع فرورفته چهارقسمتی دیده می‌شود که درون آن سر کوچک یک زن قرار گرفته است. در کنار این نقش، واژه Syra حک شده که نشان می‌دهد سکه در سیراکوز ضرب شده است.

اهمیت سکه فقط به جنس و قدمت آن محدود نمی‌شود. این نمونه بخشی از مجموعه‌ای بسیار کمیاب از سکه‌های طلایی سیراکوز است که در یکی از بحرانی‌ترین دوره‌های تاریخ یونان باستان در سیسیل ضرب شدند.

سکه برای تأمین هزینه جنگ

در واپسین سال‌های قرن پنجم پیش از میلاد، سیراکوز و آکراگاس در برابر پیشروی نیروهای کارتاژی قرار گرفتند. سیراکوز برای تأمین هزینه‌های نظامی و ادامه جنگ، اقدام به ضرب سکه‌های طلایی ویژه‌ای کرد که نمونه تازه کشف‌شده نیز به همین مجموعه تعلق دارد.

این سکه بنابراین تنها یک شیء زینتی یا وسیله مبادله نیست؛ بلکه می‌تواند سندی مادی از شرایط اقتصادی و نظامی یکی از مهم‌ترین جنگ‌های تاریخ سیسیل باشد.

در سال ۴۰۶ پیش از میلاد، سپاه کارتاژ پس از محاصره‌ای طولانی آکراگاس را تصرف و ویران کرد. سقوط شهر عملاً به دوران شکوفایی آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مستعمرات یونانی در غرب مدیترانه پایان داد.

کشف سکه طلای سیراکوز از این گور، به‌ویژه به دلیل کمیابی و وضعیت استثنایی آن، اهمیت زیادی دارد؛ اما ارزش تاریخی آن شاید بیش از همه در ارتباطش با آخرین سال‌های قرن پنجم پیش از میلاد باشد، زمانی که جنگ، قدرت سیاسی، تجارت و اقتصاد پولی در سیسیل یونانی به‌شدت تحت تأثیر رویارویی با کارتاژ قرار گرفتند.

منبع: فرادید