نیمکت مشترک، نیازهای متفاوت

با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی و مطرح شدن بحث بازگشت مدارس به آموزش حضوری از اول مهر، طبیعی است که بخش مهمی از توجه‌ها دوباره به فضای مدرسه، کلاس‌ها و امکانات آموزشی معطوف شود.

دانش‌آموزان، خانواده‌ها و معلمان مجددا حدود چهار ماه آموزش غیرحضوری را تجربه کردند.  حالا اگر قرار است کلاس‌های درس دوباره پر از شور و هیاهوی دانش‌آموزان شود، شاید بد نباشد در کنار مسائل مهمی مانند برنامه درسی و کیفیت آموزش، به بعضی جزئیات ساده اما اثرگذار محیط مدرسه نیز بیشتر توجه کنیم.

یکی از این موارد، میز و نیمکت دانش‌آموزان است.

در بسیاری از مدارس دوشیفته، ممکن است صبح دانش‌آموزی شش یا هفت‌ساله پشت نیمکتی بنشیند و عصر، نوجوانی با قد و شرایط جسمی متفاوت از همان نیمکت استفاده کند.

در نگاه اول، شاید موضوع کوچکی به نظر برسد؛ اما کودک و نوجوان از نظر قد، اندازه اندام‌ها و نیازهای جسمی یکسان نیستند. میز و صندلی مناسب باید تا حد امکان با اندازه بدن دانش‌آموز هماهنگ باشد.

کودکی که برای رسیدن به میز مجبور است بیش از اندازه خم شود، یا صندلی‌ای که برای قد او بلند است و پاهایش به‌درستی روی زمین قرار نمی‌گیرد، طبیعتاً در وضعیت مناسبی برای نشستن و نوشتن نیست.

البته نباید اغراق کرد و گفت استفاده از یک نیمکت نامتناسب، حتماً موجب بیماری یا ناهنجاری جسمی می‌شود. چنین ادعایی دقیق نیست. اما منطقی است بپذیریم که نشستن طولانی‌مدت در وضعیت نامناسب، چیزی نیست که بتوان آن را کاملاً بی‌اهمیت دانست.

موضوع فقط سلامت جسمی هم نیست. راحتی دانش‌آموز هنگام نشستن، نوشتن و مطالعه می‌تواند بر خستگی، آرامش و تمرکز او اثر بگذارد.

اینجاست که یک پرسش ساده مطرح می‌شود:

آیا در برنامه‌ریزی برای مدارس دوشیفته، در کنار ظرفیت ساختمان و تعداد کلاس‌ها، تناسب سنی دانش‌آموزان و تجهیزات آموزشی نیز نباید مورد توجه قرار گیرد؟

این پرسش متوجه مدیر مدرسه یا آموزش‌وپرورش یک شهر خاص نیست. بسیاری از مدارس کشور با محدودیت فضا و امکانات روبه‌رو هستند و تصمیم‌گیری درباره استفاده از فضاهای آموزشی، موضوعی گسترده و چندجانبه است.

اما شاید در برنامه‌ریزی‌های آینده بتوان به‌تدریج به این موضوع نیز توجه بیشتری کرد؛ اینکه دانش‌آموزان با نیازهای جسمی نزدیک‌تر، تا حد امکان از فضای آموزشی و تجهیزاتی متناسب با سن خود استفاده کنند.

مدرسه فقط دیوار و کلاس نیست. کودک و نوجوان ساعت‌های زیادی از زندگی خود را در آن می‌گذراند.

پس اگر قرار است دوباره درهای مدارس باز شود، شاید بد نباشد از همین حالا به این پرسش ساده فکر کنیم:

آیا فضای مدرسه را فقط برای حضور دانش‌آموز آماده می‌کنیم، یا برای آسایش و سلامت او نیز آماده می‌کنیم؟

گاهی توجه به یک «نیمکت ساده»، می‌تواند نشانه توجهی بزرگ‌تر به دانش‌آموز و آینده او باشد.