جوابیه فرماندهی انتظامی شهرستان مهاباد

سلام علیکم

§         پیرو انتشار یادداشتی در آن نشریه محترم که با اتکا به برخی نظریات انتزاعی و بدون استناد به واقعیت‌های میدانی، عملکرد و اقدامات موثر پلیس راهنمایی و رانندگی شهرستان را نادیده گرفته است، فرماندهی انتظامی مهاباد بر خود لازم می‌داند جهت تنویر افکار عمومی و جلوگیری از سوءبرداشت شهروندان، نکات ذیل را به استحضار برساند:

۱.  نویسنده محترم یادداشت، برای تحلیل عملکرد پلیس به نظریات کلاسیک «ماکس وبر» استناد کرده‌اند. این در حالی است که ادبیات نوین انتظامی سال‌هاست از آن مدل‌ها عبور کرده و پلیس امروز بر پایه دکترین‌هایی چون «پلیس هوشمند» (Smart Policing) و «پلیس مبتنی بر ریسک» (Risk-Based Policing) بنا شده است. سنجش یک نهاد عملیاتی که روزانه با صدها متغیر پویا در کف خیابان سروکار دارد، صرفاً با خط‌کش تئوری‌های کلاسیک قرن نوزدهم، یک خطای روش‌شناختی است و تقلیل آن به تئوری‌های بوروکراتیک قرن نوزدهم، نه نقد است، نه تحلیل؛ صرفاً نشان‌دهنده فاصله نویسنده با واقعیت‌های میدانی و دانش روز انتظامی است.

۲.  در یادداشت مذکور، از «حضور نامحسوس» پلیس به‌عنوان نشانه رها کردن میدان یاد شده است. این تعبیر، بازتاب نگاه سنتی به مقوله امنیت است. آنچه امروز در مهاباد اجرا می‌شود، گذار برنامه‌ریزی‌شده از حضور فیزیکی و تقابل‌محور به سمت «پایش سیستمی و الکترونیک» (Systematic Electronic Surveillance) است. هدف این رویکرد، کاهش اصطکاک غیرضروری با شهروندان، به حداقل رساندن خطاهای انسانی و بالا بردن ضریب نفوذ قانون است. حضور نامحسوس پلیس از طریق دوربین‌های پلاک‌خوان و سامانه‌های نوین رصد ، پایش و ثبت تخلف به معنای غیبت نیست؛ بلکه شکل تکامل‌یافته حضور و اقتدار پلیس در عصر فناوری است. و رانندگان خود ناظر بر اعمال و رفتار رانندگی خود باشند و به این باور برسند که هر راننده خود پلیس خود باشد.

۳.  آنچه نویسنده محترم با عنوان «اجرای گزینشی» مطرح کرده‌اند، در ادبیات تخصصی، «اولویت‌بندی مبتنی بر ریسک» (Risk-Based Prioritization) نام دارد. هیچ نهاد انتظامی در جهان با منابع نامحدود مواجه نیست. بنابراین، تمرکز بر تخلفات حادثه‌ساز، جان‌ستان و گره‌افکن یک انتخاب عملیاتی هوشمندانه است تا از جان شهروندان صیانت شود و از بحران‌های ترافیکی پیشگیری گردد. این رویکرد، نه نشانه ناتوانی، بلکه اوج تدبیر در تخصیص و مدیریت منابع است.

۴.  برخلاف آنچه در یادداشت به‌عنوان «بوروکراسی شکست‌خورده» مطرح شده، آمار و ارقام ثبت‌شده در سامانه‌های پلیس راهور مهاباد، روایت متفاوتی دارد:

ü       ثبت بیش از ۱۵۰۰ فقره تخلف حادثه‌ساز از طریق سامانه‌های هوشمند و دوربین‌های پلاک‌خوان، بدون نیاز به توقف فیزیکی خودروها.

ü       اجرای ۱۰ طرح ترافیکی هدفمند و پاکسازی ۱۵ نقطه بحرانی و گره‌کور ترافیکی در سطح شهر در طول سال‌جاری

ü       برخورد قانونی با بیش از ۲ هزار راننده متخلف در طول سال جاری.

ü       آموزش شهروندان در راستای فرهنگ‌سازی و رعایت قوانین و مقررات از طریق صدا و سیما و رسانه های محلی.

ü       کاهش ۱۵ درصدی تصادفات جرحی و خسارتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، آن هم در شرایطی که ناوگان خودرویی شهرستان رشد چشمگیری داشته در صورتی که اکثر خیابان های مرکزی شهر دارای بافت قدیمی چندین سال پیش است که هیچ همخوانی با هم ندارد.

·         این اعداد، حاصل شب‌بیداری و تلاش شبانه‌روزی همکاران من در پلیس راهور و دیگر واحدهای انتظامی است و با نگاهی سطحی و بدون حضور در صحنه، قابل درک نخواهد بود.

۵.  فرماندهی انتظامی مهاباد همواره برای رسالت خطیر رسانه‌ها و نقد دلسوزانه احترام قائل است. اما انتظار ما از رسانه‌های محلی این است که تریبون خود را به بستری برای فرهنگ سازی، مطالبه‌گری داده‌محور و سازنده تبدیل کنند، نه ابزاری برای انتقاد بدون استناد و پشتوانه آماری. نقد مشفقانه جایگاه خود را دارد، اما نه در قالب مطالب غیرکارشناسی که ذهن شهروندان را درگیر کند.

·         با مشارکت و همراهی و همدلی؛ فرمانداری _ شهرداری _ پلیس راهور _ آموزش‌وپرورش _ صداوسیمای مرکز مهاباد _ رسانه های محلی _ دانشگاه _ اصناف _ سازمان‌های مردم‌نهاد _ مدارس _ شهروندان، می توان سه اصل «آموزش → مشارکت → نظارت» را عملیاتی کرد که دیگر نیازی به جریمه و اعمال قانون توسط پلیس نباشیم.

·         اگر تمام ارگان ها و نهادهای دخیل در بحث ترافیکی وظایف خود را به درستی انجام دهند تمام رانندگان و شهروندان ملزم به رعایت قوانین خواهند بود و اگر تخلفی صورت گیرد پلیس برابر قانون ورود کرده و نسبت به اجرای قانون اقدام قاطع انجام می دهد. پلیس نقطه پایان در انجام هر طرحی در راستای برقراری امنیت اجتماعی در سطح جامعه است

·         در اینجا به این نتیجه می رسیم که هر زمان سخن از حقوق شهروندی ست در کنار نظارت بر اجرای قانون؛ پای فرهنگ سازی به میان می آید و بی شک فرهنگ‌سازی جایگزین قانون نیست، بلکه مکمل اجرای قانون است.

فرماندهی انتظامی شهرستان مهاباد با تلاش‌های شبانه روزی پیگیر یک طرح مهم است :

«مهاباد؛ شهر قانونمند، شهر ایمن»

هدف اصلی هم  تبدیل رعایت قانون از یک اجبار پلیسی " جریمه و اعمال قانون و انتقال خودرو به پارکنیگ" به یک هنجار اجتماعی است یعنی  هر شهروند مهابادی به این باور برسد : "قانون را رعایت می‌کنم، حتی وقتی پلیس حضور ندارد؛ چون رعایت قانون یعنی احترام به جان خودم و دیگران"

و باز یادآور می شود آنچه باید با تشریک مساعی منجر به حال بهتر ترافیکی ؛ استانداردهای ایمنی ؛رعایت حقوق شهروندی و رعایت قانون گردد عبارت است از:

تقسیم وظایف دستگاه‌ها

·         شهرداری: زیرساخت، چراغ، تابلو، خط‌کشی، پارکینگ

·         فرمانداری: هماهنگی بین دستگاه‌ها

·         شورای شهر: سیاست‌گذاری و نظارت

·         آموزش ‌و پرورش: فرهنگ ترافیک مدارس

·         اورژانس و آتش‌نشانی: مسیرهای امدادی

·         اصناف: مدیریت بارگیری و توقف

·         رسانه‌های محلی:  فرهنگ‌سازی

·         مردم: رعایت قوانین و مشارکت در گزارش مشکلات

·         پلیس راهور: اعمال قانون و کنترل تخلفات

سخن پایانی

فرماندهی انتظامی شهرستان مهاباد ضمن سپاس از همراهی همیشگی مردم شریف، تأکید دارد که با قدرت و اقتدار کامل در مسیر ارتقای نظم و امنیت ترافیکی گام برمی‌دارد. شهروندان عزیز نیز می‌توانند همچون گذشته، پیشنهادات، نظرات، انتقادات و گزارش‌های خود را از طریق «سامانه نظارت همگانی ۱۹۷» به‌صورت ۲۴ ساعته و شبانه‌روزی و مستقیم با این فرماندهی در میان بگذارند. درهای پلیس همیشه به روی شهروندان باز است.

از صاحب نظران در این حوزه خواهشمندیم با ارائه نظرات کاربردی و عملیاتی خود این فرماندهی را در راستای فرهنگ‌سازی و کاهش گره ترافیکی شهر، یاری فرمایند.