تاريخ: ۱۳۹۷ پنج شنبه ۲ فروردين ساعت ۱۶:۵۱ بازدید: 1563      نظرات: 1      کد مطلب: 6329

مامۆستا شاریکەندی؛ ئاڵاهەڵگری کوردایەتی و ئیسلامەتی

عەللامە مامۆستا مەلا عەبدوڵڵا ئەحمەدیان


وتاری بڵاونەکراوەی"عەللامە مامۆستا مەلا عەبدوڵڵا ئەحمەدیان" لە کۆڕی پرسە و سەرەخۆشی "عەللامە مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی شاریکەندی"دا

بە بۆنەی 36ـەمین ساڵیادی کۆچی دوایی سوورخەڵاتی ڕێبازی کوردایەتی و ئیسلامەتی و پێشەنگی ڕووناکبیری: مامۆستا شاریکەندی ـ  7ی پووشپەڕی 1305_2 ی خاکەلێوە‌ی 1361

 

بسم‌ الله الرحمن الرحیم، الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی اعظم الأنبیاء والمرسلین سیدنا محمد و علی آله و اصحابه الطاهرین اجمعین:

دەگێڕنەوە پێغەمبەری خودا فەرموویەتی: مدادُ العلماءِ اَفضلُ من دِماءِ الشهداءِ ؛ واتە مەرەکەفی قەڵەمی مامۆستایان و عولەما و زانایان، شوێنەواری لە سەرووترە و بە نرخ و بایی‌ترە لە شوێنەواری خوێنی شەهیدەکان. لەو ڕیوایەتە ئایینییەدا لە دوو هۆی هەڵستاندنی شۆڕش ،-"دوو هۆی گرینگ بۆ هەستانی شۆڕش و جم‌وجووڵی بنەڕەتی"- باس کراوە، دەگەڵ وەک یەک‌چوون و بوونی "قەدری موشتەرەک" لەبەر چەند هۆیەک لەم ڕیوایەتەدا یەکیان لەوی‌ تر بە بایی‌تر داندراوە.

بە واتایەکی تر دوای هاوشان دانانی قەڵەم بەدەستەکا ن و شمشێر بەدەستەکان لە ڕێگای بەربەرەکانی بۆ ڕەسەر خستنی حەق بە سەر ناحەق و ڕەسەر خستنی چەوساوە بە سەر چەوسێنەر و ڕەسەرخستنی چینی بەش‌خوراو و بە سەر توێژی بەش‌خۆر، قەڵەم بەدەستانی لەو ڕێگایەدا بە بڕشت‌تر و بە بایی‌تر و لە پێش‌تر داناوە.

بۆ ئەوە ئێمە ڕاستی و دروستی ئەو مەبەستەمان بە ڕوونی بێتە بەرچاو، ئەوەندە بەسە سەرنج لەو خاڵە بدەین کە زانایانی ئایینی لە  بەر تیشک و شۆقی زانینی ئایینی و هێز وەرگرتن لە سەرچاوەی وەحیی عاسمانی توانیویانە لە پەنای خۆ تەیار کردن و خۆ سازکردن ،ئەرکی بار هێنانی ئینسانەکان، واتە بە زاراوەی ئەوڕۆ ئەرکی"ئینسان سازی"ش وە ئەستۆ بگرن، چ ئینسانانێک؟! ئەو ئینسانانەی کە بە جووڵاندنی قەڵەمەکانیان و بزواندنی زمانەکانیان، وڵاتێک و چەند وڵات‌یان وەجووڵە و بزوتن خستووە. جگە لەوەش ئاخر خۆ شمشێر بەدەستانی ئیمانداریش خۆیان دەستکردی دەستی عولەما و زاناکان بوون. بۆ تۆ پێت وایە شەپۆلی شۆڕشە گەورەکان لە دنیای سێهەم کێ وەڕێی خستوون؟

زنجیرپسێنی دیلی و کۆیلەیی لە ڕاپەڕینەکانی ئەو سەدانەی دوایی، هەروا شۆڕش بە دژی چەوسێنەران بۆ ڕزگارکردنی خەڵکە بەش‌خوراوەکان، لە بن نیری زلهێزی جیهانی چ کەسانێک بوون؟ قەڵەم بەدەستەکان، عولەما و زانایان و شمشێر بە دەستەکان، کە ئەوانیش لە کۆڕی بارهێنانی قەڵەم بەدەستەکان هاتوونە دەرێ و بارهاتوون.

ئێمە لەو باسە کورتەدا نامانهەوێ بڕوانینە ئاسۆیەکی زۆر دوور، هەروا لەو شۆڕشانەی کە بە دەستی عولەما و پیاو ماقووڵانی وەک: شیخ محەممەد عەبدە و سەید جەماڵەددین و کەواکیبی و ڕەشید ڕەزا و ئیقباڵی لاهووری وعەبدولقادری جەزایری و جگە لە وانە هەڵگیرساون باسێکی بکەین. هەروەها لە بابەت شۆڕش و ئینقیلابی گەورەی دەستووری نەتەوەیی ئێران " انقلاب مشروطیت" باسێک ناکەین کە عولەما و مەلاکان و زانایان لەو ئاڵ‌وگۆڕەدا چ شوێنێکی گرینگیان هەبووە، بەڵکوو بە پێویستی دەزانم بۆ مەبەستێک قامک ڕادێرم کە لەو مەڵبەندەی ئێمە بۆ هەمووان ڕوون و بەرچاوە.

ئەویش ئەو مەبەستەیە، لەو مەڵبەندە، لە کوردستانی ئێران‌، لە چاخی پشوو لێبڕینی ڕژیمی ملهوڕی و ئیستیبدادیی پەنجاساڵەی پەهلەوییەکاندا کێ بوون ئەوانەی لە بەرامبەر زوڵم و ستەم و توند و تیژی و کەڵەزڕی ئەو ڕژیمەدا قەد و قامەتی خۆیان ڕاست کردەوە؟ چ کەسانێک بوون کە خۆیان کردە " ئەلف"ی ئەلفووبێی عیسیان و ئینقیلاب و شۆڕش؟ چ کەسانێک بوون کە بە ڕاست کردنەوەی " ئەلف" ی قامەتی ئینقیلابیی خۆیان "دال"ی دەڵاڵانی بازاڕی ڕەشی سیاسەت و "زال"ی زەلیلانی زێڕ و زۆر و تەزویریان وەبەر هەڕەشە دا؟ دەزانی کێ بوون؟ زۆربەیان مەلاکان بوون، مەلا مەحموودەکان، مەلا زەنگەنەکان، مەلا ئاوارەکان، حوجرە نشینەکان، ئەو مەلایانەی دەرسی ئازادی و ئازادەگی  و لە گیانبردوویی و گیانبەخت کردنیان فێری جەماوەر دەکرد، ئەو فەقێیانەی کە شۆر و شۆڕشی شۆڕشگێڕانەیان تیکەڵاوی دەرس و دەورەکانیان دەکرد و دەنگ و هاواری فەقێیانەیان هەڵدەبڕی و خۆیان بۆ هەستان و شۆڕشێک ساز دەکرد کە ڕەگ و ڕەچەڵەکی هەموو چەوسێنەرێکی ژوورەوە و چاوچنۆکی دەرەوە هەڵقەنن. ئەویش لە کام چاخ و خول و سەردەمێکدا؟ لەو سەردەمەدا ئینسانە ساویلکەکان تێکڕا لایان وابوو چوونە بەرەگە  و بەربەرەکانێی دەسەڵاتداران تەنیا خۆ بە کوژدان و ئەجەل نزیک کردنەوەیە، شۆڕش خەون و خەیاڵە، لەو کاتەدا بەشی زۆری خەڵک بە گیرفان هەڵمساندن و سەرخۆشی و زەنگۆڵی و تەجوممول پەرەستی و ڕابواردن سەرقاڵ بوون و بەشێکی خوێندەواریش بە داخەوە لە نۆبەتێی غەربزەدەگی چەقۆچۆیان بوو.

خەڵکی وشیاری موکریان ئاگادارن کە ئاوابوو هەڵس‌وکەوتی حوجرەنشینان و بەربەرەکانی لەبەرامبەر ڕژیمی ستەم شایی، تا ئەو جێیەی کە ڕژیم لە ساڵەکانی ئاخری عومری ناموبارەکی دا وززاقی لە خۆیدا و و لە هێرشێکی  بەرنامەبۆداڕێژراو،لە زیاتر لە هەزار حوجرە و مەدرەسەی کوردستان تاقێکی نەهێشتەوە، ئەو حوجرانەی کە وەک بنکەی شۆڕش  بوون، کاول و کڵێسی کردن و مەلاکانی ئاوارە کرد و مەلا ئاوارەکان ژمارەیان لە هەزار تێپەڕی. ئێوە ئاگادارن ئاوارە بوونی مەلاکان بەشێک لە چارەنووسی ئەو چینە بەش‌خوراوەیە.

مامۆستای شەهید "مەلا عەبدولکەریمی شاریکەندی" کە نێوبانگی شۆڕشگێڕی و نەتەوە خوازی و گەل ویستی و نیشتمان‌پەروەری ئەو بلیمەت و هەڵکەوتەیە ناوچەی تەنیبۆوە ، یەکێک لەفەقێ‌کانی ئەو حوجرانە بوو، نێوبانگی فەزیلەت و تەقوا و ئەدەب و عیلم و فەلسەفە و  حیکمەت و هەڵکەوتووییەکەی وەسەر هەموو زار و زمانان کەوتبوو و بێ‌گومان یەکێک لە عولەما و  ڕووناکبیران و زانایانی تەراز ئەوەڵی جیهانی تەسەننون  و کۆمەڵگای هەراوی کوردەواری بوو . بە شەهیدبوونی ئەو زاناپایەبەرز و هەڵکەوتەیە لە ناکاو، تەواوی جەماوەری ناوچە لە مزگەوتەکانی شار و لادێ و لە کۆڕ و کۆبوونەوەکان دا وە هاوار و زاڵە و ناڵە کەوت و نەتەوەی موسوڵمانی کوردی تازیەبار کرد، ئەو مامۆستا کوردە ڕۆژێک بوو کە لەو حوجرانە دەرسی خوێندبوو، ڕۆژگارێکیش لەو حوجرانەدا دەرسی ئایینی و تەقوا و فەزیلەت و خوداپەرەستی و ئازادەگی و گەل دۆستی دەکوتەوە، کێ دەیزانی کە ڕۆژێک دێ ئەو مامۆستایە دەرسی شەهیدبوون و شەهادەتیش بەشاگردانی مەکتبی خۆی دەڵێتەوە و بە ڕژاندنی تنۆکە تروسکەدارەکانی خوێنی پاکی خۆی، ئەو پلەوپایە لەو ئیمانەی کە بە حەقانیەتی ئامانجەکەی بووی مۆر دەکا.

دەستی توانای چارەنووس و تەقدیر وای کرد کە مامۆستای هەڵکەوتە وبلیمەت لە قوتابخانەی تەوحید و خوداپەرەستیدا ببێتە مودەرریس و دەرسوێژی دەرسی "شەهادەت"یش : " مَع الذینَ اَنعَمَاللهُ عَلَیهم من النبینَ و الصدِیقینَ و الشهداءِ و الصالحینَ و حَسُنَ اولئك رَفیقا/ً "نساء ٦۹"  تێکەڵ بوونی مەرەکەفی قەڵەمی عالمییەت و زانایەتی و مەلایەتێکەی دەگەڵ خوێنی پاکی شەهیدییەکەی، بەرزێتی مەقام و عەزەمەتی ڕۆحی ئەو زانا هەڵکەوتەی کوردی لە حیساب و ئەڕقامی عادەتی بردە سەرێ و کەوتە سەرووی حیساب و موقایسە و بەراورد. مەرەکەفی قەڵەمی عالم و زانا بەڕێزترە لە خوێنی شەهید، مامۆستا بە تەنیا پلەیەکی وەدەست کەوت کە خەڵک بە هەموویان دەکرێ ئەو پلەیان وەدەست کەوێ.

ئەی مامۆستای  هەڵکەوتە و بلیمەت و زانای کورد، ئەی مامۆستای پایە بەرزی دین، لە فێرگە و قوتابخانە و مزگەوت لە مەتەرێز و میحرابەکاندا و لە پشت بڵندگۆی  وتاردان و وەعز و خەتابەدا جێگات  زۆر چۆلە، بەڵام بزانە یادی تۆ لە میحڕابی دڵەکاندا و زیکری عەزەمەتی ڕۆحی و نبووغی ئەخلاقی و عیلمی و زانستی و ڕووناکبیری  و پلەی ئیمانی تۆ بە سەر زار و زمانەکانەوە هەتاهەتایە هەر ماوە و هەر دەمێنێ. ئەی مامۆستای شەهید ئەتۆ زەمانێک بوو لە پەنای ئێمەبووی و ئێستا بە شەهید بوونەکەت لە پەنای ئێمە ڕا پێت ناوەتە سەر چاومان و چوویەتە نێو دڵمان و لە نێو دڵی ئێمە و هەموو ئینسانێکی دڵ زیندووی حەق ویست و خواویست و گەل خۆشەویست، هەتاهەتایە زیندووی.




ارسال به دوستان
ارسال به دوستان
چاپ
نسخه چاپی


نظر کاربران

0
0
پاسخ به این اظهارنظر

جلال ۱۳۹۷/۱/۲
در ناامنی که انزمان در مهاباد وکوردستان وجود داشت این حرکت ناشیانه که منجر به کشته شدن شخصیتی مردمی ومحبوب وعالمی برجسته شدهیچ توجیه وتحلیل عقلانی ندارد وتنها توجیهی که میتوان کرد این است که احساسات اوایل انقلاب چه از سوی دولت مرکزی وچه از سوی جریانات سیاسی کوردها هزینه های بالایی را بر کشور تحمیل کرد که متاسفانه مناطق کوردنشین هنوز هم از لحاظ عمرانی هزینه انرا میپردازند چه رسد که شخصیتهای بزرگ وجوانهای رشید کورد وسردارانی همچون بروجردی وهزاران پاسدار وجوان کورد دراین اشتباه طرفین فدا شدند ودر حال حاضر هم این روند غیر منطقی هنوز ادامه دارد

نظر خود را براي ما ارسال كنيد